ua en pl ru 
WYCIECZKI

Łuck – południowa stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego

Łuck – południowa stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego
Telefon: +38 (0332) 72-34-19
Języki:Українська мова, English, Polski
Czas trwania:1:00-2:00
Група до 5 осіб - 200 грн.(польською, англійською - 300 грн.); 5 - 10 осіб - 300 грн.(польською, англійською - 400 грн.); 10-20 осіб - 400 грн.(польською, англійською - 500 грн.)

Łuck  spotyka turystów z otwartymi ramionami, jednak jak pilny stróż chroni swoją historię, odkrywając jedynie dla ciekawskich wąską szparę w drzwiach, za którymi schowane są tajemnice dawnych czasów. Zapraszamy Ciebie w podróż dawnym miastem, które miło zaskoczy swoją młodością. Melodia dzwonów wieczystych świątyń Łucka zaczaruje, a cudowny powiew wiatru z przeszłości owinie tajemnicą.

ІвклТрон.jpgZwiedzanie Łucka warto rozpocząć od Starego miasta. Właśnie tu na wschodnim końcu ulicy Katedralnej widnieje potężnyh średniowieczny zamek, jeden z niewielu tak starych zabytków Ukrainy zachowanych do naszych czasów. Jego potężne mury i wieże chronią tajemnice licznych wydarzeń okresu litewskiego i polskiego, polityczne i prywatne życie ważnych osób. Historia zamku liczy ponad 600 lat.

Łucki zamek był rezydencją rządu i głowy państwa. Był on ostatnią stolicą księstwa halicko-wołyńskiego.

Zjazd monarchów państw europejskich, organizowany w 1429 roku przez wielkiego księcia litewskiego Witolda uczynił Łuck jeszcze bardziej znanym w całej Europie.

Włączenie miasta do składu wielkiego księstwa litewskiego od lat 80-ch XIV wieku i nadanie Łucku w 1432 roku prawa magdeburskiego doprowadziło do stopniowej zmiany planowania Łucka. Od tego czasu Łuck stał się znany jako znaczące centrum handlu międzynarodowego. W okresie panowania Witolda miasto wychodzi za granice wyspy i zaczyna przybierać wygląd wielkiego europejskiego miasta. Właśnie w tym okresie Łuck zaczęli mianować Łuczeskiem Wielkim.

Łucki zamek wcześniej składał się z dwóch części: Górnego i Dolnego (Okolnego) zamku.zamok-.jpg

Zamek Górny jest dość dobrze zachowany. Jego restauracja rozpoczęła się na początku XX wieku i jest kontynuowana do dzisiaj. W miejscu współczesnego zamku na początku zostały wzniesione drewniane fortyfikacje X-XI wieku, a kamienne ściany i wieże zostały wybudowane w połowie XIV wieku podczas rządów Lubarta. Właśnie dlatego można usłyszeć jeszcze jedną nazwę – zamek Lubarta. Od Dolnego zamku zaś pozostały jedynie nieliczne fragmenty murów części.

Na początku Górny zamek był wzorcowym przykładem architektury romańsko-gotyckiej, jednak podczas przebudowy w XVI wieku nabrał też cech renesansowych. Zamek z lotu ptaka wygląda jako zniekształcony trójkąt. Jego wieże są kwadratowe i zadzwiają swoim rozmiarem i prostotą.

Warto dokładnie obejrzeć budowle na terenie zamku i przejść po jego galeriach wzdłuż murów. Dziś można zobaczyć przeda wszystkim trzy główne wieże, które zachowały się prawie bez zmian do naszych czasów.

ЗамокПанор.jpgW zachodniej części zamku znajduje się Bramowa lub inaczej – Wjazdowa wieża o wysokości 27 metrów, do której prowadził zwodzony most. Potężne podpory Wjazdowej wieży demonstrują wielkość i nieugiętość zamku. Wieża ta jest kompozycyjnym centrum całego zamku. Przez jej bramę przechodziło niegdyś wiele przedstawicieli arystokracji europejskiej: Wielki książę Witold i król Jagiełła, król Danii Eryk i imperator Zygmunt, Wielki książę moskiewski Bazyl i hanowie tatarscy, pierwszy drukarz Iwan Fedorowicz i przeszły hetman Ukrainy Iwan Wygowski. Włączenie miasta do wielkiego księstwa litewskiego w latach 80. XIV wieku i nadanie Łucku w 1432 roku prawa Magdeburskiego doprowadziło do stopniowej zmiany planowania Łucka. Od tego czasu Łuck został znany jako duże centrum handlu międzynarodowego. Za czasów rządów Witolda miasto zaczęło się rozbudowywac już poza granicami wyspy, jego wygląd zaczął przypominać wielkie europejskie miasta. Właśnie wtedy Łuck zaczynają mianować Łuczeskiem Wielkim.

We wschodniej części zamku widnieje wieża Styrowa (Świdrygiełły), której wysokość dorównuje Wjazdowej. Styrowa wieża służyła jako kancelaria i archiwum dzięki którym zachowano półtora miliona dokumentów w tzw. księgach grodzkich. Piętro podziemne było wykorzystywane jako więzienie dla skazanych na karę śmierci.

Trzecia wieża – Władycza, o wysokości 13,5 metra. Pod murem łączącym Władyczą i Styrową wieże znajduje się wielkia piwnica, w której przechowywano zapasy żywności na przypadek obłężenia zamku.

Dotychczas w centrum zamku są pozostałości najstarszej znanej murowanej budowli miasta – cerkwi Jana Teologa. Cerkwa pełniła funkcje soboru i miała duże znaczenie w życiu duchowym Łucka i przyległych terytoriów diecezji Łucko-ostrogskiej.cerkva-bogoslova_(1).jpg

Po długotrwałych pracach wykopaliskowych badacze stwierdzili, że cerkiew Jana Teologa odegrała szczególną rolę w dawnoruskiej architekturze dzięki jej szczególnym cechom, które nie spotykanę są w innych świątyniach. Na dodatek jest to jedyna cerkiew patrząc na pozostałości której można prześledzić jak zmieniała się architektura cerkiewna Ukrainy przez 600 lat. Cerkiew była wybudowana pierwotnie z cienkiej starej cegły. Dość dobrze zachowały się naścienne ozdoby. Była ona udekorowana kolorowymi freskami z obrazami postaci świętych, różnorodnymi ornamentami geometrycznymi, gwiazdami, rysunkami koni, można tu spotkać też dawne inskrypcje. Teraz nad murami dawnej świątyni, które zostały odsłonięte przez archeologów, został urządzony pawilon, w którym planowane jest otwarcie muzeum.

Dziś na terenie zamku działa jedyna w Ukrainie wystawa dzwonów – „Dzwony Wołynia: historia i współczesność” Ekspozycja została umieszczona we Władyczej wieży i prezentuje około 50 dzwonów XVII-XX wieku produkcji różnych państw: Ukrainy, Rosji, Polski, Austrii, Niemiec.

Wychodząc z murów górnego zamku, wchodzimy na teren byłego okolnego zamku. Ten teren podobnie jak górny zamek kiedyś też był otoczony murami z ośmioma wieżami, wałami i rowami. Z ośmiu wież dolnego (okolnego) zamku 4 było murowanych: Czartoryskich, Świniuska, Iwana Podskarbiego, Czetwertyńskich i innych książąt, Archimandryty, a 4 (ze strony zaludnionych pagórków okolic miejskich) drewnianych: Bramna, Peremylska, Pińska, Biskupów wołyńskich. I jeśli w Górnym zamku znajdowała się rezydencja książąt, za murami okolnego mieszkała szlachta – urzędnicy, wojskowi, przedstawiciele władzy sądowej.

brygitky.jpgIdąc Katedralną ulicą na południe, trafisz do murów klasztoru brygitek XVII wieku. Kiedyś stał tutaj pałac starosty łuckiego Alberta Radzywiłła, który w 1624 roku oddał go w prezencie siostrom z zakonu świętej Brygidy.

Brygidki dobudowały nowy gmach z pokojami i ogromny kościół barokowy. Z żeńskich zakonów katolickich ten wyróżniał się szczególną pobożnością i dobrym zabezpieczeniem. Zakonnice utrzymywali przy klasztorze szkołę dla nauki i wychowania szlacheckich sierot.

Wracając na plac Zamkowy, zauważymy budynki złączone w zespół o kształcie litery U, znany jako klasztor szarytek. Ten zespół został ukształtowany przez XV-XVIII wiek. Z budynków starej katolickiej cerkwi Trójcy Swiętej, a właśnie: pałacu biskupa, szpitalu, kancelarii i łacińskiej szkoły. Na podwórzu klasztoku stał najdawniejszy katedralny kościół Trójcy Świętej. Pierwsza drewniana świątynia zostałą wybudowana w latach 1425 – 1427 dzięki staraniom księcia Witolda. W 1781 roku okolny (dolny) zamek został pochłonięty przez pożar w którym ucierpiała świątynia Trójcy Świętej. Później katedra została przeniesiona do kościoła Św. Apostołów Piotra i Pawła.ЛуцькКафШар.jpg

Naprzeciwko klasztoru szarytek umieszczony został klasztor jezuitów, do którego należały także kościół Św. Piotra i Pawła oraz kolegium jezuickie. Klasztor wszedł do systemu obronnego zamku zamku dolnego, o czym świadczą bojnice na jego fasadzie zachodnim i obecność wieży zegarowej.

Kolegium jezuickie było najbardziej znaną instytucją szkolną w mieście i odgrywała znaczącą rolę w kształceniu kraju. Słynęła z bogatej biblioteki ksiąg zabytkowych, często organizowano tutaj przedstawienia teatralne.

Budowa świątyni i kolegium, które przylega do kościoła, odbywało się przez okres 1616-1639 rr. według projektu włoskiego architekty Giacomo Briano. Kolegium i kościół zostały wybudowane na potrzeby jezuitów. Na początku architektura była renesansowa, jednak wygląd świątyni wiele razy transformował się podczas pożarów miejskich. Ogólnie świątynia to bazylika na podstawie krzyża greckiego z galeriami bocznymi oraz dwiema wieżami na kątach fasady głównej. Centralnym elementem świątyni jest rzeźba Matki Bożej, która stojąc na kuli ziemskiej walczy z wążem. Niżej obok wejścia znajdują się rzeźby świętych Piotra i Pawła. Szczególność kościoła polega także na tym, że posiadał on też funkcje obronne. wzniesiono go w костел_1.jpgmiejscu jednej z wież Dolnego Zamku w taki sposób, by jedna z jego ścian zastąpiła fragment muru. Wnętrze świątyni również jest niezwykle bogate: płótna, epitafie, malowidła na ścianach, starożytne meble oraz rzeźby. Kościół ma po trzy ołtarze boczne po każdej stronie, ołtarz główny oraz ołtarz kaplicy Najświętszej Tajemnicy. Kościół słynie ze swoich organów oraz nieporównywalnych walorów akustycznych – często goszczą tutaj koncerty muzyki klasycznej. Msza Święta w kościele odprawiana jest w języku ukraińskim oraz polskim. Wychodząc za teren zamku okolnego kontynuujemy wędrówkę przez Stare Miasto, gdzie ciągnęły się handlowe i rzemieślnicze dzielnice, a także cerkiewne i pańskie dwory Łucka. Tu obok współczesnej ulicy Dragomanowa znajdował się łucki Rynek. Nieopodal znajduje się cerkiew Pokrowska. Nazwa cerkwi pochodzi od jednego z dwunastu głównych świąt kościoła prawosławnego. Poziom ziemi pod świątynią jest znacznie niższy od otaczających ulic, co świadczy o dawności jego budowy.

Pokrowska cerkiew jest najstarszą czynną do dzisiaj prawosławną świątynią w mieście. Większość badaczy, uważa, że budowa świątyni odbywała się w XIV-XVII wieku. Fundatorem Pokrowskiej Cerkwi został książę litewski Witold. Prawie przez cały XIX wiek cerkiew służyła jako katedralna cerkiew prawosławna.покровська_церква_2.jpg

W cerkwi znaleziono ikonę Świętej Bogurodzicy, która nazywa się „Wołyńska Matka Boża”. Jest to jedna z najstarszych ikon Ukrainy, która znajdowała się w świątyni do 1962 roku. Dzisiaj ta perełka sztuki sakralnej znajduje się w Kijowskim muzeum ukraińskich sztuk pięknych.

Idąc w dół ulicą Daniela Galickiego po lewej stronie zobaczymy zespół Łuckiego bractwa prawosławnego – cerkiew Wzniesienia Krzyża Świętego, a także klasztor bazyliański. Złączeni w bractwie prawosławnym szlachcice wołyńscy, duchowieństwo i mieszczaństwo wybudowali cały zespół dla obrony własnego wyznania, języka, kultury od katolicyzmu i polonizacji jeszcze w pierwszej połowie XVII wieku. Wśród członków bractwa łuckiego byli: metropolita Piotr Mohyła, hetman Piotr Sahajdaczny, a także założycielka kijowskiej brackiej szkoły Halszka Hulewyczowna. Wiadomo, że Halszka została pochowana w kryptach pod cerkwią.

Dochodzimy do placu Bracki most. Jeszcze do połowy zeszłego wieku stał tutaj most przez rzekę Głuszec. Był to potomek najstarszego mostu Łucka, który po raz pierwszy wspomniany jest w roku 1149. Kontynuując zaporę, która szła od zamku poprzez rozlewiska, łaczył on dawne miasto z mieszkańcami na prawym brzegu Styru.

Dzisiaj ten plac jest wybudowany w kształcie mostku, przez który my przechodzimy od dawnego, pełnego tajemnic Łuczeska we współczesne miasto, które mruga do nas tysiącami kolorowych światełek.

Znowu znajdujemy się w pobliżu Brackiego mostu. Teraz do Ciebie należy decyzja, gdzie pójdziemy dalej. Być może, warto pospacerować jeszcze niezbadanymi uliczkami Starego Miasta? A może chcesz odpocząć przy filiżance kawy lub herbaty? A może chcesz spędzić czas bardziej aktywnie lub wybrać się na dobry koncert? Może pragniesz lepiej poznać miasto zwiedzając muzea? Nie zwlekaj, możesz zapytać o radę w Centrum Informacji Turystycznej, które znajduje się przy przy ulicy Łesi Ukrainki 21.

Zapraszamy!

Print 

2 Kometarzy

  • Олекса13-01-2019 15:25odpowiedzieć

    Добре та цікаво подана інформація! Авторові - низький уклін за працю. Окреме йому спасибі за те, що не забув згадати про споруди Пізнього Середньовіччя - не лише окремі споруди (як Покровську церкву) а й ті, що були свого часу перебудовані (і тепер - у складі монастиря шаріток).

  • Олекса з Київа13-01-2019 15:27odpowiedzieć

    Луцьк - взагалі моє чи не найулюбленіше місто. Зі славною історією, купою унікальних пам'яток (чимало з яких, нажаль, невідомі), і неймовірно затишне!!..)

Napisz recenzję
Imię:
Komentuj:
Wpisz kod: